Het kan zeker nog iets worden met de wereld. Maar hoe...

Mensen doen bepaalde dingen al of niet, vanwege ideeën, zoals hoe iemand denkt dat de werkelijkheid in elkaar steekt, de wereld, jezelf... Wat voor ideeën mensen ontwikkelen over dearchize en andere onderwerpen hangt van van alles af. Bepaalde veel voorkomende op- en misvattingen over economie, psychologie en filosofie zijn van grote invloed op hoe velen zich voelen en gedragen... en daarmee indirect op het 'voorkomen' van milieuvernietiging, armoede en dergelijke.
Hieronder staan een aantal links naar artikelen over deze onderwerpen. Het zijn soms geheel eigen dingen, soms verslagen van boeken en bijeenkomsten. Links naar pdf-jes in het rood.

'Sociale' psychologie

In 2006 hield ik lezingen over anarchisme en psychologie (7p PDF). De boodschap luidt dat het mogelijk is je eigen gelukkig-voelen tot op grote hoogte zelf te bepalen, juist door je 'radicaal sociaal' te proberen te gedragen. Met tips uit de hersenwetenschappen.

Economie

Wat is economie, en wat wordt bedoeld met het in onbruik geraakte woord politieke economie (2p)?
Stellingen over economie (1p).
Wat is kapitalisme (1p)? Is het terecht dat de meeste mensen die het meest actief de planeet vernietigen kapitalist genoemd worden? Een kort artikeltje.

Boekrecensies:
Van Strohalm enkele leesbare en instructieve boeken: Arm door geld (en Voor hetzelfde geld (8p).
Wat mij betreft aanzienlijk minder instructief en vrolijkmakend, maar toch interessant om te lezen is het boek ¡Ya basta! – Globalisering van onderop, van David Dessers ea. (2002) (3p).
Een verslag (2p) van Naomi Klein's No Logo (2001), Barbara Ehrenreich's Achterkant van de Amerikaanse droom (2p, boek is van 2001, Ned. vert. 2005). Ook is er commentaar (4p) op Karl Marx en Friedrich Engels hun theorie van het historisch materialisme en op hun Communistisch manifest (1848, artikel 4p).

Verslagen van bijeenkomsten
Een lezing van Saskia Sassen werd bezocht (2003): de beste oplossing voor het probleem van wereldwijde machtsconcentratie is dat iedereen politiek activist wordt (2p).
Een bijeenkomst van de Valsche Munters Society (2002) werd becommentarieerd (3p). Onder meer enkele voors en tegens van microkrediet komen ter tafel.
Over Carrièrefeminisme, in 2002, in Amsterdam (2p),
een verslag (5p) van een lezing van (toenmalig) Wereldbank-bestuurslid François Rischard, ook in 2002, waarin deze betoogt dat de armoede in de wereld opgelost kan worden door de machtigen het meest te zeggen te laten hebben, in een iets andere setting dan nu.
Een verslag (3p) van een poging tot toenadering tussen basisdemocratische socialisten, anarchisten en top-down socialisten, in 2001 te Leiden.
Een impressie (4p) van een debat (2002) tussen Luuk van Midelaar (schrijver van Politicide), Ewald van Engelen (politiek filosoof), Lou Keune, econoom en actief bij X-Y en Jeroen Zonneveld, namens Attac. Van Middelaar was de enige kapitalist in het gezelschap...

Idealen in de praktijk

Een kort verslag (3p) van een serie bijeenkomsten getiteld Jouw ideale economie die mijn compañera Metha de Vries en ik organiseerden in 2002/3.
Een instant overzicht en analyse (4p) van de geschiedenis van Westerse socialistische en anarchistische sociale experimenten, van communes tot democratische fabrieken.
Mirjam Vaes schreef een geweldig boek (2005) waarin je zo ongeveer alles kunt vinden betreffende veganisme (verslag 1p).

Filosofie

Een Engelstalige afstudeerscriptie getiteld A proposal for egalitartian liberals and others (1999, 90p), waarin betoogd wordt dat het voor sociaaldemocraten en sociaal liberalen voor de hand ligt om naar anarchisme te streven. Dit houdt in: streven naar een manier van leven waarbij samengewerkt wordt op basis van radicale gelijkwaardigheid en geweldloosheid. Als sterke en enigszins representatieve exponent van sociaaldemocratie (egalitarian liberalism) geldt de veel geciteerde filosoof John Rawls. De politieke en morele theorieën van de Utrechtse uitgeverij Atalanta fungeren als consequente verklaringen omtrent het streven naar een leven op basis van radicale gelijkwaardigheid, eerlijkheid en (dus) niet-heersen. Er komt ooit een Nederlandstalige versie van de scriptie.
Klik hier voor een beknopte uitleg van anarchisme (2p). En hier voor een artikel (3p) over 2 setjes ten opzichte van elkaar uiterste maatschappelijke veranderingsstrategiën: gewelddadig versus geweldloos en materialistisch versus idealistisch.
Een artikel (1998, 19p) waarin wordt betoogt dat Michèl Foucault en Jürgen Habermas allebei streven naar het zoveel mogelijik afschaffen van overheersing, en dat hun voorstellen elkaar in deze aanvullen in plaats van uitsluiten. En natuurlijk wordt aangegeven hoe deze voorstellen consequenter en radicaler kunnen.
Een kattebel (2p)naar aanleiding van Weia Reinboud (van Atalanta) haar verhelderende brochure over spectrumlogica, over dat bepaalde idealen soms slechts ogenschijnlijk tegenover elkaar staan, een dat je door te bedenken hoe radicaal jij bent met betrekking tot bepaalde idealen, je er achter kunt komen dat je liever een ander ideaal nastreeft.

Persoonlijke noot

Iedereen weet het, verbeter de wereld, begin bij jezelf. Maar als iedereen dit dan weet, waarom zie je dan zo weinig 'zelfverbetering'? Kennelijk zijn er oorzaken waarom mensen vaak kiezen voor korte termijn eigenbelang. Eén ervan zal trouwens ongetwijfeld zijn dat sommige lezers wellicht zullend denken "Gatver, wat een streng, belerend woord, 'zelfverbetering'. En zo is er altijd wel weer een kleinzielige aanleiding te vinden om korte termijn materiële impulsen bovenaan agenda's te laten staan. Jammer voor de wereld, voor de mensen en dieren die dood gaan, pijn lijden en anderszins last hebben van het (consumeer-) gedrag van de meeste mensen hier, in rijke delen van de wereld. En jammer voor veel 'daders' zelf (zoals ook ikzelf, want het is nogal moeilijk om helemaal geen veroorzaker van problemen te zijn)... Want het leven gaat niet alleen over relaties, spullen en andere zaken die zich bepereken tot de min of meer directe (geografische of sociale) omgeving. Het gaat ook om te proberen te leven als een goed mens (whatever that may be). Dit geldt voor alle mensen, ook voor degenen die stellig menen dat zij perfect gelukkig zijn zonder dergelijke nobele maar vermeend vermoeiende idealen.
In elk geval heb ik in mijn eigen leven ervaren dat sinds ik probeer zo eerlijk, goed mogelijk te leven, ik mijn leven en mijzelf ervaar als echter.